Kaz Dağları’nda altın arama tartışması

6 şapka: Kaz Dağları'nda altın arama tartışması

Kaz Dağı’nda siyanürlü altın araması yapılacağı yönündeki iddialara tepkiler büyüyor. Her gün yeni bir protesto gösterisi yaşanırken siyasilerden ve maden araması yapan firmadan da sürekli yeni açıklamalar geliyor. Dilerseniz önce olayı en ince detayına kadar açıklayalım. Sonra şapkalarımızı tek tek takıp olayı tüm yönüyle irdeleyelim. Ardından da mavi şapkayı, yani kararı size bırakalım. İşte 6 şapka: Kaz Dağları’nda altın arama tartışması! Ancak “6 Şapka Haberleri”nin ne anlam ifade ettiğini bilmiyorsanız lütfen önce “6 Şapka Nedir?” yazımızı okuyun.

KAZ DAĞLARI NEDEN ÖNEMLİ?

Kaz Dağları… Homeros’un İlyada destanında defalarca geçen, mitolojide Zeus’un doğduğuna inanılan dağ serisi.

Çanakkale-Balıkesir arasında bulunan Kaz Dağları, Alpler’den sonra dünyada oksijen oranının en yüksek olduğu yer olarak biliniyor.

800 farklı bitki türüne ev sahipliği yapan Kaz Dağları’nda, 32 endemik bitki bulunuyor. Yani bu bitkiler dünyada sadece Kaz Dağları’nda var.

Kaz Dağı aslında bir tane. Ancak Kaz Dağları olarak anılmasının sebebi yine Kaz Dağı’na yakın konumda bulunan Dede Dağı, Eybek Dağı, Gürgen Dağı ve Kocakatran Dağı’nın da kastedilmesi.

Kaz Dağları Milli Parkı ise sadece Kaz Dağı ve eteklerini kapsıyor. Yörenin en önemli akarsuları olan Kara Menderes Çayı, Tuzla Çayı ve Gönen Çayı Kaz Dağları’ndan doğuyor.

ATİKHİSAR BARAJI NERESİ?

Atikhisar Barajı, maden sahasına 14 kilometre mesafede bulunan ve Çanakkale’nin içme suyu ihtiyacının karşılandığı baraj.Baraj ayrıca yaklaşık 1000 hektarlık alanın sulamasında kullanılıyor. Baraj, Çanakkale merkezinden geçerek Çanakkale Boğazı’na dökülen Sarıçay (Karaçay) üzerine kurulu.

ALTIN MADENİ NEREDE YAPILIYOR?

Altın madeni arama işlemi Çanakkale Merkez ilçesine bağlı olan Kirazlı Köyü, Balaban Mevkii’nde inşa ediliyor.

Maden sahası kuş uçuşu Kaz Dağı’na yaklaşık 40 kilometre mesafede.

6 şapka: Kaz Dağları'nda altın arama tartışması

ALTIN ARAMA ÇALIŞMASINI YAPACAK ALAMOS GOLD KİMİN?

Alamos Gold Kanadalı bir madencilik şirketi. Şirketin Kanada dışında ABD, Meksika ve Türkiye olmak üzere 4 ülkede projeleri var.

Şirketin internet sayfasında yer alan bilgilere göre, firmanın halen faal olan 4 madeni bulunuyor. Bunların ikisi Kanada, ikisi ise Meksika’da.

Alamos Gold’un proje aşamasında olan madenleri ise Kanada’daki Lynn Gölü, Meksika’daki Esperanz, ABD’de Quartz Dağı ve Türkiye’nin Çanakkale ilinde yer alan Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt maden sahaları.

Şirket her ülkede farklı isim altında faaliyet yürütüyor. Türkiye’deki ismi Doğu Biga Madencilik.

Şirketin sayfasında yer alan Kirazlı Projesi’nin detayına BURADAN ulaşabilirsiniz.

KİRAZLI PROJESİ NEDİR?

Kirazlı, Almos Gold’un Çanakkale merkez ile Çan ilçesi arasında kalan bölgede yer alan maden projesi.

Proje kapsamında üretim 2020 yılında başlayacak.

5 yıl sürecek madencilik faaliyetleri sonunda 16 ton altın ve 110 ton gümüş çıkarılacak.

Altın ve gümüş, “açık ocak işletmeciliği” adı verilen bir yöntemle çıkarılacak. Yani toprağın tamamı kazılarak havuzlara taşınacak ve siyanürün de yardımıyla ayıklanarak altın ve gümüş bulunacak.

ALTIN MADENİ İÇİN KAÇ AĞAÇ KESİLECEK?

6 şapka: Kaz Dağları'nda altın arama tartışması

Altın madeni araması yapılacak yerde ÇED raporuna göre 45 bin civarı ağacın kesilmesi gerekecek. Şimdiye kadar kesilen ağaç sayısı resmi rakamlara göre 13 bin 400. Ancak TEMA uydu fotoğraflarına göre yaptığı incelemede 195 bin civarında ağaç kesimi yapıldığını söylüyor. Maden firması Doğu Biga Madencilik ise, öncesi ve sonrası fotoğraflarında gösterilen farkın, traşlama nedeniyle büyük göründüğünü, traşlama (zeminin kaldırılması) öncesinde çekilen fotoğrafla, ağaçlar kesilmeden önce çekilen fotoğraf arasında çok büyük bir fark olmadığını iddia ediyor.

TEMA Vakfı’nın kesilen ağaç sayısıyla ilgili basın duyurusuna BURADAN ulaşabilirsiniz.

Şirketin öncesi ve sonrası fotoğraflarına ilişkin videolu basın toplantısını BURADAN izleyebilirsiniz.

NEYE İTİRAZ EDİLİYOR?

Kaz Dağları'nda altın arama tartışması

En büyük itiraz altın çıkarmanın siyanürlü olarak yapılması nedeniyle maden sahasına 14 kilometre mesafedeki Atikhisar barajının etkileneceği yönünde. Bu nedenle Çanakkale Belediyesi öncülüğünde maden havzasında “Su ve Vicdan Nöbeti” eylemi gerçekleştiriliyor. Eyleme Çanakkale dışından da büyük destek veriliyor.

Firma, maden sahasının bir kısmının baraj havzasında olduğunu kabul ediyor. Ancak siyanür havuzlarının baraj havzasında olmadığını söylüyor. Firma yetkilileri, siyanür havuzunun maden sahasının baraj havzasına bakmayan yamacına inşa edileceğini, ayrıca sızdırmazlık için tüm önlemlerin alınacağını ifade ediyor. Yetkililere göre Türkiye’deki siyanürün sadece yüzde 3’ü madencilikte kullanılıyor. Siyanürün geri kalanı başta petro-kimya olmak üzere çok sayıda sektörde kullanılıyor. Yani bir anlamda “Diğer sektörlere neden ses çıkarmıyorsunuz” diyorlar. Yukarıdaki videoda buna dair açıklamayı da izleyebilirsiniz.

İkinci itiraz madenin Kaz Dağı’nda olmasa bile, Kaz Dağları olarak adlandırılan dağ sırasına yakın olmasına yapılıyor. Devlet yetkilileri Kaz Dağı’nın maden sahasına kuş uçuşu 40 kilometre mesafede bulunduğunu belirterek Kaz Dağı’nın bu işlemden etkilenmeyeceğini söylüyor.

Üçüncü itiraz ise kesilen ağaç miktarının fazlalığı. Projeye karşı çıkanlar bağlantı yolları dahil 195 bin ağacın kesildiğini iddia ediyor. Buna karşılık hükümetin verdiği rakam 13 bin 400. Firma ise ağaç kesim işlemlerini Orman İdaresi’nin yaptığını, kendilerinin elinde bir rakam olmadığını söylüyor.

Dördüncü itiraz nedeni ise Kanadalı madencilik firmasıyla yapılan anlaşmadan devletin çok az kar edecek olması. İddialara göre Kanadalı firma çıkarılacak madenin yalnızca yüzde 4’ünü devlete bırakacak. Madencilik şirketi, anlaşmayı 2012’de yaptıklarını ifade ediyor. Firma projenin yüksek karlılığını doların 2012’de 3 TL olmasına bağlıyor. Firma verilerine göre projenin yatırım maliyeti 168 milyon dolar. Firmanın kar beklentisi yüzde 44.

Çanakkale Belediyesi tüm süreci ve gösterilen itirazları kronolojik olarak sıraladığı bir yazı hazırlamış. Su ve Vicdan Nöbeti’ne de değinilen ve itirazların anlatıldığı bu yazıya BURADAN ulaşabilirsiniz.

Bu verilere firmanın kendi internet sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

KAZ DAĞLARI’NDA ALTIN ARAMA TARTIŞMASINA BÖLGEDE YAŞAYANLAR NASIL BAKIYOR?

Maden sahası Çanakkale ili sınırları içerisinde. Çanakkale Belediyesi madenin yapımına karşı. Hatta maden çalışmalarını protesto eden gruba destek veriyor ve Çanakkale merkezinden maden sahasına ücretsiz otobüs seferleri gerçekleştiriyor.

Maden sahasına yakın köylerde durum biraz karmaşık. Kaz Dağları’nda altın arama tartışması ile ilgili ilk başta itiraz eden tarafta yer almışlar. Ancak şuan çoğu köylü, hem maden sahasının artık açılmış olmasından dolayı, hem de iş sahibi olacakları gerekçesiyle görüşlerini değiştirmiş. Bir kısmı maden sahasında çalışmaya başlamış bile. Maden sahasına daha uzak konumdaki köylerde ise itirazlar sürüyor.

Kaz Dağları’nda altın arama tartışması ile ilgili gelişmeler şimdilik bu kadar.

“DEVLET KAR EDECEK, DOĞA ESKİ HALİNE DÖNECEK”

Dünyanın her yerinde çıkarılması ekonomik olan madenler çıkarılır. Devlet bu altının çıkarılmasıyla kar edecek.

Firma çalışacak kişilerin yüzde 80’inin yerel halktan seçileceğini söyledi. Bu da bölge halkına en az 5 yıl süreyle iş imkanı anlamına geliyor.

Maden sahaları kapatıldıktan kısa bir süre sonra eski yapısına kavuşuyor. Bugün İstanbul Arnavutköy civarındaki maden göletleri herkesin uğrak noktası.

Proje Kaz Dağları’nda değil ve birçok yetkilinin imzasıyla ÇED onayı verilmiş.

Ayrıca projenin asıl tahribat yaratacak bölümü tamamlanmış.

Siyanür konusunda da sızdırmazlık ve göl havzası dışında inşa garantisi veriliyor.

Dolayısıyla bu saatten sonra madeni çıkarmamak zarardan başka bir şey getirmez.

“AĞAÇ KATLİAMINA İZİN VERİLEMEZ, DEVLETİN PAYI DÜŞÜK”

Bir doğa harikası olan Kaz Dağları’na bu kadar yakın bir alan kesilen ağaç sayısı 195 bin. Bu korkunç bir rakam. Böylesine büyük bir doğa tahribatının kesinlikle bir cezası olmalı.

Gözle görünür bir şey olan ağaç kesimi konusunda bile yeterli önlemi alınamıyorken, siyanürün baraj gölüne ulaşmayacağının garantisini kim verebilir? Bunun denetimi ne kadar inandırıcı olur?

Üstelik bu işten devletin kazancı yalnızca yüzde 4. Firma yetkilileri yurtdışında verdikleri mesajlarda bu işten çok büyük kar edeceklerini söylüyorlar. Devlet yabancı bir firmanın bu kadar büyük bir kar oranıyla Türkiye üzerinden para kazanmasına nasıl izin verir?

Ayrıca firmanın CEO’su, “Yabancı işçi çalıştırmayı düşünmüyoruz çünkü Türkler çok iyi taş taşıyor” ifadelerini kullandı. Bu ifade Türklere hakarettir ve böyle bir firmanın Türkiye’de faaliyet yürütmesine kesinlikle izin verilmemelidir.

“AĞAÇ ALTINDAN DAHA ÖNEMLİ”

Bölge Kaz Dağları’na çok yakın. Bu nedenle doğayı tahrip etmesi muhtemel bu ve diğer iki projenin derhal durdurulması ve kesilen ağaçların yerine yenisi dikilerek bölgenin en kısa sürede eski yapısına kavuşması sağlanmalı.

Kesilen ağaçların değeri, bölgenin yapısı altınla kıyaslanamaz.

Çanakkale’nin asıl altınları ağaçladırıdır. O bölgede yaşayan kuşlardır, böceklerdir, coğrafyasıdır.

Ne Türk halkının ne de Çanakkalelilerin o coğrafyayı bozma pahasına çıkarılacak altına ihtiyacı yok.

“SİYANÜR SIZDIRMAZLIĞI DENETLENMELİ, DİĞER PROJELERE İZİN VERİLMEMELİ”

Gelinen şu aşamada alternatif bir çözüm mümkün mü? Zor. Bütün işlemler yapılmış, onaylar alınmış, mahkemeler itirazları kabul etmemiş, ağaçlar kesilmiş ve maden sahası traşlanmış. Bu saatten sonra alternatif çözümler daha çok işletme alanında olabilir.

1- Siyanürün karışabileceği iddia edilen baraj gölünün suyu düzenli aralıklarla analiz edilmeli, maden firmasının sızdırmazlık taahhüdü de kamuya açık ve şeffaf bir şekilde kontrol edilmeli

2- Firmanın henüz faaliyete geçirmediği bölgede iki proje daha var. Devletin bu iki projeyi gözden geçirmesi ve iptal etmesi, doğaya tahribat söz konusu değilse de işletmeyi kendisinin üstlenmesi gerekli

OKUYUCU NE DİYOR?

Mavi şapka sizin. Bölgeyi tanıdınız, suçlamaları duydunuz verilen cevapları gördünüz. Projenin iyi ve kötü yanlarını da ortaya koymaya çalıştık. Şimdi karar zamanı; kararınızı anketle verin, yorumlarda da kendi görüşlerinizi ifade etmeyi unutmayın.

Kaz Dağları'nda altın arama çalışmasıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

Sonuçları görüntüle

Yükleniyor ... Yükleniyor ...

CEVAP VER

Lütfen yorum yazın
Lütfen adınızı buraya yazınız